Jung Psikolojisinde «Duyum» İşlevi ve Astrolojide Toprak Elementi

Jung Psikolojisinde «Duyum» İşlevi ve Astrolojide Toprak Elementi

 

Jung psikolojisindeki dört temel işlevden biri «duyum»dur. Duyum işlevi astrolojide toprak elementine (🜃) tekâbül eder.

 

Jung «duyum» işlevini, «fiziksel uyarıyı algılamaya aracılık eden psikolojik işlev» olarak tanımlamıştır.

 

Duyum işlevi, algıyla özdeştir.

 

Duyum işlevi, aslında duyu algısıdır.

 

Duyum işlevi, duyu organlarının ve beden duyularının aracılık ettiği algıdır.

 

Duyum işlevi, hem dış uyaranlarla, hem de iç uyaranlarla ilgilidir.

 

Duyum işlevi, hem dış nesnenin algılanan imgesine ulaşır, hem de bedendeki değişikliklerin algılanmasını sağlar.

 

Duyum işlevi, bedendeki değişiklikleri bilince iletir.

 

Duyum işlevi, fizyolojik uyaranların temsilcisidir.

 

Duyumun içerikleri verilir.

 

Fiziksel duyumun kesinliği, fiziksel temele dayanır.

 

«Duyum» işlevini, Frieda Fordham’ın, Jung’un tüm çalışmalarından özetlediği şekliyle okuyalım:

«Duyum, bize duyularımız aracılığıyla ulaşandır.

 

5 duyu ile algılamadır.

 

Duyu-algılama olarak duyum işlevi, kendi nedeni olan nesneye, aynı zamanda da alıcıya bağımlıdır.

 

Duyumun diğer işlevlerden önde geldiği kişiye «duyum tipi» denir.

 

Duyum tipi, hiçbir nesnel duyuştan uzak değildir.

 

Duyum tipi, her şeyi olduğu gibi alır.

 

Duyum tipi, yaşam deneylerini ne eksik ne fazla, aynen kabul eder.

 

Duyum tipi için, bir birdir, iki de iki. Herhangi bir değerlendirme yapmaz.»

 

Jolande Jacobi, duyum işlevinin «olayları değişik açılarla değil, olduğu gibi kavradığını» söyler. Duyum işlevi, “gerçeğin” duyumudur. Fransızca’da «fonction du réel», yani gerçeğin işlevidir.

 

Fordham duyum işlevinin zevkle bağlantısından bahseder:

«Duyum tipi için önemli olan duyuş gücü ve zevkidir.

 

Duyum tipi, olgular üzerinde ısrarlı tavırlara sahiptir.

 

Duyum tipi, sakindir hatta duygusuzdur.

 

Duyum tipi, rahattır ve zevke düşkündür.

 

Duyum tipi, duyuları gereğinden çok önemser.

 

Bu sebeple duyum tipi, zevk düşkünü olup durmadan yeni zevkler peşinde koşan zevk arayıcısı hâline gelebilir.

 

Duyum tipi için, duyuşu yaratan nesne ve yaşanan duyuş önemlidir.»

 

Jung, duyum işlevini «akıldışı» bir işlev olarak tanımlar.

 

Duyum işlevi, akıldışı işlevdir. Duyum, temel fenomendir. Bu sebeple, a priori edilinir. Aklın yasalarına tabi değildir.

 

Jung «akıldışı» terimini, aklın ötesinde anlamında kullanır. Akla dayanmayan şeyler, akıldışıdır. Jung, «Dünya’nın bir Ay’ı olması» ya da «suyun 100 santigratta kaynaması» gibi temel olguları, akıldışı kategorisine sokar. 

 

Akıldışı işlev, nesneyi bütün halinde kabul eder.

 

Akıldışı işlev, varsayılanı değil gerçekte var olanı kabul eder.

 

Duyum işlevi, akıldışıdır; çünkü Jung’un ifadesiyle «olayların akışının mutlak algısında tamamlanan bir işlevdir.»

 

Duyum işlevi, doğası gereği her muhtemel olaya «tepki» verecektir.

 

Bu sebeple duyum işlevi, akli yönlendirmeden yoksundur. Aklın yasalarına uyum göstermez.

 

Jolande Jacobi, duyum işlevinin «irrasyonel» bir işlev olduğunu söyler, yani «akıldışı» niteliğinin altını çizer.

 

Duyum işlevi, akıl yürütmeye dayanmaz.

 

Duyum işlevi, ratio’ya (oran’a) yer vermez.

 

Duyum işlevi, yargılarla faaliyet göstermez.

 

Duyum işlevi, yorumlanmamış ve değerlendirilmemiş algılarla faaliyet gösterir.

 

Frieda Fordham, duyum işlevinin «akılcı olmadığını» söyler. Duyum işlevinin, duyularla olan deneyimlerinde çok az mantık vardır.

 

 

Jung’un «duyum işlevi» için belirttiği nitelikleri özetleyelim:

-Fiziksel uyarıyı algılar

-5 Duyu algısıdır

-Duyu organları ve beden duyularıyla ilgilidir

-Dış nesneyi ve iç uyaranı algılar

-Bedendeki değişiklikleri algılar

-Fizyolojik uyaranları temsil eder

-Duyuşu yaratan nesne ve yaşanan duyuş önemlidir

-Fiziksel temele dayanır

-Fiziksel “gerçeğin” duyumudur

-Fiziksel olgular üzerinde ısrar eder

-Fiziksel duyuları gereğinden çok önemser

-Tüm nesnel duyuşa yakındır

-Nesneyi bütün halinde kabul eder

-Her şeyi olduğu gibi alır

-Olayları değişik açılarla değil, olduğu gibi kavrar

-Fiziksel yaşam deneylerini ne eksik ne fazla, aynen kabul eder

-Değerlendirme yapmaz

-Yargılarla faaliyet göstermez.

-Yorumlanmamış ve değerlendirilmemiş algılarla faaliyet gösterir

-Akıldışıdır

-Mantık ile bağlantılı değildir

-İrrasyonel’dir

-Ratio’ya (oran’a) yer vermez

-A priori edilinir

-Aklın yasalarına tabi değildir

-Aklın ötesindedir

-Akla dayanmaz

-Akli yönlendirmeden yoksundur

-Akıl yürütmeye dayanmaz

-Varsayılanı değil gerçekte var olanı kabul eder

-Olayların akışının mutlak algısında tamamlanır

-Tepki verir

-Zevkle bağlantılıdır

-Duyuş gücünü ve zevki önemser

-Zevk düşkünüdür

-Durmadan yeni zevkler peşinde koşar

-Zevk arayıcısı hâline gelir

-Sakindir

-Rahattır

 

Duyum işlevi astrolojide toprak elementine (🜃) tekâbül eder.

 

Toprak elementi kuru ve soğuk tabiatta bir elementtir.

 

Oğlak, Boğa ve Başak burçları toprak elementindeki burçlardır.

 

Toprak elementi (🜃), dişil bir prensiptir. Barış İlhan, toprak elementinin «dişil, pasif ve karanlık” olduğunu söyler. Stephen Arroyo, toprak elementinin «dişil ve alıcı» olduğunu belirtir.

 

Toprak elementi (🜃) ayrıca soğuk tabiattadır. Barış İlhan’ın ifadesiyle, soğuk benzemeyenleri birleştirir. Tözleri merkeze doğru çeker. İçe doğru çeker. Soğuk, birleştiren, sentetik bir prensiptir. İçe yönelik, içine çeken, emen bir güçtür. Ayırt etmez. Konsantre eder, odaklar ve bir noktada toplar. Çin felsefesinde «Yin» enerjisidir. «Yerçekimidir. Yer çekiminin etkisinde odaklayıp en alt düzeyde toplamak ve biriktirmek ister.» Stephen Arroyo, toprak elementinin «biriktirmek ve toplamak» özelliğinden bahseder. Toprak elementinin bu ayırmayan, benzemeyenleri birleştiren, sentetik, bir noktada toplayan ve biriktiren özellikleri, Jung psikolojisinde «duyum işlevinin» bütünsel algısıyla örtüşür. Duyum işlevi, «nesneyi bütün halinde kabul eder.» Duyum işlevi, «her şeyi olduğu gibi alır. Olayları değişik açılarla değil, olduğu gibi kavrar. Fiziksel yaşam deneylerini ne eksik ne fazla, aynen kabul eder.» Bu özellikler soğuk tabiattaki toprak elementinin ve ona tekâbül eden duyum işlevinin, bütünsel, ayırmayan, birleştiren ve sentetik sıfatlarını vurgular.

 

Soğuk tabiatta olan ve dolayısıyla dişil bir prensibi temsil eden toprak elementi (🜃), pasiftir. Edilgendir. Eylemsizdir. Bu pasif nitelik, Jung psikolojisinde «duyum işlevi» için de geçerlidir. Duyum işlevi, «değerlendirme yapmaz. Yargılarla faaliyet göstermez. Yorumlanmamış ve değerlendirilmemiş algılarla faaliyet gösterir.» Görüldüğü gibi hem toprak elementi, hem de duyum işlevi pasiftir, alıcıdır.

 

Bu sebeple toprak elementi ve duyum işlevi, akıldışıdır.

 

Jung psikolojisinde, duyum işlevi «akıldışı» bir işlevdir. Jung, duyum işlevinin, «mantık ile bağlantılı olmadığını», «irrasyonel olduğunu» ve «ratio’ya (oran’a) yer vermediğini» belirtmiştir. Duyum işlevi, «aklın yasalarına tabi değildir. Aklın ötesindedir. Akla dayanmaz. Akli yönlendirmeden yoksundur. Akıl yürütmeye dayanmaz. Varsayılanı değil gerçekte var olanı kabul eder.»

 

Astrolojide toprak elementinin (🜃) niteliklerine baktığımızda, «duyum işleviyle» benzer özelliklere sahip olduğunu görürüz.

 

Astrolojide toprak elementinin (🜃) özelliklerini Barış İlhan’ın tanımlarıyla okuyalım.

 

Barış İlhan, toprağın, yani «yeryüzünün, eski kültürlerde, eskiden beri dört köşesi, dört direği olan bir kare» olarak düşünüldüğünü söyler. Yani toprak maddenin haçını, madde dünyasını temsil eder. Bu özelliğiyle fiziksel dünyadır. Fiziksel olan her şeyi kapsar.

 

Toprak elementi (🜃), kuru ve soğuk tabiattadır. Barış İlhan’ın ifadesiyle, «pasif, edilgen tarzda biçim empoze eder.» Yapılandırır.

 

Toprak elementi (🜃), öncelikle kuru tabiattadır. Kuru tabiat, Barış İlhan’ın ifadesiyle «katılık» özelliğilidir. Bir şeye biçim verir. «Bir şeyi tezâhür ettirir.» Ete kemiğe bürünmesini sağlar. «Kendi biçimini tanımlar. Yapılandırır.» Somutluğu ve gerçekçiliği gösterir.

 

Bu sebeple toprak elementi, «maddileşmenin, gerçekleşmenin, [ete kemiğe bürünmenin], yapının, fiziksel dünyanın, kristalize olmanın, realizmin (gerçekçiliğin), uygulamanın, [pratiğin], faydacılığın ve pragmatizmin elementidir. Toprak elementi, «fiziksel formlar dünyasıdır. Maddi dünyayı kullanabilme ve uygulama kapasitesini gösterir.»

 

Stephen Arroyo, toprak elementini (🜃), «fiziksel duyularla ve maddi dünyanın gerçekliği ile temas hâlinde olmak» şeklinde tanımlar. Toprak elementi, «kendi duyularına güvenir. Duyuların gerçek olduğunu kabul ettiği biçimler dünyasıyla uyum içindedir. Maddi dünyanın nasıl işlediğini anlar.»

 

Jung psikolojisinde bu fiziksel özellik «duyum işlevine» aittir. Jung, duyum işlevinin, «fiziksel uyarıyı algıladığını belirtmiştir.» Duyum işlevi, «5 Duyu algısıdır.» Duyum işlevi, «duyu organları ve beden duyularıyla ilgilidir. Bedendeki değişiklikleri algılar. Fizyolojik uyaranları temsil eder. Jung psikolojisinde duyum işlevi, «fiziksel temele dayanır. Fiziksel “gerçeğin” duyumudur. Fiziksel yaşam deneyimler.» Görüldüğü gibi, hem toprak elementi, hem de duyum işlevi fiziksel dünya ile, yani madde dünyasıyla ilgilidir.

 

Stephen Artoyo, toprak elementinin (🜃), «maddi dünyayla ilgilenmeyi, her şeyin göründüğü gibi olduğunu» zannedecek kadar abartabileceğini söyler. Bu tehlike Jung psikolojisinde «duyum işlevi» için de geçerlidir. Duyum işlevi, «her şeyi olduğu gibi alır. Olayları değişik açılarla değil, olduğu gibi kavrar. Fiziksel yaşam deneylerini ne eksik ne fazla, aynen kabul eder. Bu fiziksel olgular üzerinde ısrar eder. Fiziksel duyuları gereğinden çok önemser.» Görüldüğü gibi, hem toprak elementi hem de duyum işlevi, fiziksel dünyayı olduğu gibi kabul edip, tüm gerçeği bu fiziksel olgudan ibaret sanma tehlikesine sahiptir.

 

Astroloji’de toprak elementinin (🜃), Jung psikolojisinde «duyum işlevine» tekâbül ettiğini Carl Gustav Jung, Barış İlhan ve Stephen Arroyo’nun tanımlarını karşılaştırarak gösterdik.

 

Bir hipotez olarak, Jung psikolojisindeki «duyum tipi»nin Astrolojide Doğum Haritasında toprak elementi fazlalığına tekâbül ettiği önerilebilir.

 

Bu hipotez çok sayıda Doğum Haritası Danışmanlığından gelecek ampirik veriyle test edilmelidir.

 

Efe Erten, 29 Eylül 2020, İstanbul

 

Gravür: “Gnom”, 19. yüzyıl

 

Kaynakça

 

Arroyo, Stephen. Astroloji, Psikoloji & Dört Element, Barış İlhan Yayınevi, 2000

 

Fordham, Frieda. Jung Psikolojisinin Ana Hatları. Say Yayınları, 2019

 

İlhan, Barış, Astroloji Dersleri, İlhan Yayınevi, 2004

 

Jacobi, Jolande. C.G. Jung Psikolojisi, İlhan Yayınevi, 2002

 

Jung, Carl Gustav. 6 Psychologische Typen. H.G. Baynes, Princton University Press, 1976

 

Jung, Carl Gustav. Analitik Psikoloji Sözlüğü. Pinhan Yayınları, 2016

© 2020 by Efe Erten Astrolojik Danışmanlık. 

  • w-facebook
  • Twitter Clean
  • Beyaz Instagram Simge
  • Beyaz YouTube Simgesi
  • Beyaz Blogger Simge

 / Istanbul, Turkey